Kto w domu decyduje o codziennych zakupach: dane CBOS według wieku

O zwykłych wydatkach, takich jak żywność i środki czystości, w 61 procentach polskich gospodarstw domowych decydują wspólnie kobieta i mężczyzna, w 35 procentach sama kobieta, a w 5 procentach sam mężczyzna. Wśród badanych po 65. roku życia samą kobietę wskazuje 49 procent, a wspólne decydowanie 46 procent. W grupach 45–54 i 55–64 lata kobietę wskazuje po 34 procent. Dane pochodzą z badania CBOS przeprowadzonego w dniach 2–12 lipca 2026 na reprezentatywnej próbie 938 dorosłych mieszkańców Polski. Pytanie zadano osobom z gospodarstw, w których mieszkają co najmniej dwie osoby dorosłe.

Kto w polskim domu decyduje o wydatkach na żywność i chemię?

W większości domów oboje. CBOS zapytał: „Kto zazwyczaj w Pana(i) gospodarstwie domowym decyduje o zwykłych wydatkach, np. na żywność, środki czystości?”. Odpowiedź „różnie lub wspólnie” wybrało 61 procent badanych, samą kobietę 35 procent, samego mężczyznę 5 procent.

W porównaniu z większymi wydatkami udział samej kobiety jest tu prawie trzy razy wyższy. W tym samym badaniu o zakupie pralki czy telewizora kobieta decyduje sama w 13 procentach domów, mężczyzna w 9 procentach, a wspólnie decyduje 78 procent.

kobietamężczyznaróżnie lub wspólnie

45–54 lata

34 / 2 / 64

55–64 lata

34 / 8 / 57

65 lat i więcej

49 / 4 / 46

Wartości w procentach, w kolejności z legendy. Suma w wierszu może różnić się od 100 o jeden punkt przez zaokrąglenia. Źródło: CBOS, lipiec 2026, pełne liczby w tabeli poniżej.

Wiersze pochodzą z tabeli aneksowej 16 komunikatu CBOS nr 93/2026. Kategoria „kobieta” obejmuje w kwestionariuszu respondentkę, żonę, partnerkę, matkę, siostrę i inną krewną, a kategoria „mężczyzna” odpowiednio mężczyzn z rodziny.

Czy po 65. roku życia o zakupach decyduje kobieta?

Tak deklaruje prawie połowa badanych w tej grupie wieku. Sama kobieta to 49 procent odpowiedzi, wspólne decydowanie 46 procent, sam mężczyzna 4 procent. W młodszych grupach wspólne decydowanie ma wyraźną przewagę: 64 procent w grupie 45–54 lata i 57 procent w grupie 55–64 lata.

Autorka raportu opisuje to wprost: osoby w wieku 65 lat i więcej rzadziej niż młodsze współdzielą decyzje o zwykłych i większych wydatkach, a częściej decydujący głos należy u nich do kobiet. Przy większych wydatkach sama kobieta pojawia się w tej grupie w 22 procentach odpowiedzi, przy zwykłych w 49 procentach.

W badaniu CBOS z lipca 2025, opisanym w zestawieniu o większych wydatkach, ta sama grupa wieku dała 25 procent wskazań na kobietę. Tamto pytanie miało inne brzmienie i objęło także osoby mieszkające same, więc obu wyników nie czytamy jako zmiany w ciągu roku.

Kto w domu po pięćdziesiątce chodzi na zakupy?

Nie zawsze ta sama osoba, która decyduje. CBOS zapytał osobno, kto zazwyczaj robi codzienne zakupy. Ogółem 57 procent badanych odpowiada, że różnie lub wspólnie, 28 procent, że kobieta, 16 procent, że mężczyzna.

Największa różnica między robieniem zakupów a decydowaniem o nich wychodzi w grupie 55–64 lata. Mężczyznę jako osobę, która robi codzienne zakupy, wskazuje tam 22 procent badanych, a jako osobę, która decyduje o zwykłych wydatkach, 8 procent. W grupie 45–54 lata jest to 13 wobec 2 procent, po 65. roku życia 16 wobec 4 procent.

Wiersze pochodzą z tabeli aneksowej 7 tego samego komunikatu.

Kto decyduje, co będzie na obiad?

To jedyna decyzja w badaniu, przy której sama kobieta wyprzedza wspólne ustalenia: 51 procent wobec 44 procent ogółem. Po 65. roku życia kobietę wskazuje 61 procent badanych, w grupie 45–54 lata 57 procent, w grupie 55–64 lata 49 procent.

Jak to się zmieniało od 2004 roku?

Decyzje o codziennych wydatkach coraz częściej zapadają wspólnie. W 2013 roku samą kobietę wskazywało 46 procent badanych, w 2018 roku 38 procent, w 2026 roku 35 procent. Wspólne decydowanie wzrosło w tym czasie z 47 do 56 i do 61 procent.

Przy samym robieniu zakupów zmiana jest większa i sięga dalej wstecz. W 2004 roku codzienne zakupy robiła sama kobieta w 59 procentach domów, w 2018 roku w 36 procentach, w 2026 roku w 28 procentach. Odsetek domów, w których zakupy robi się wspólnie albo na zmianę, wzrósł z 29 do 52 i do 57 procent.

Co to zmienia w kampanii produktów codziennego użytku do osób po 50. roku życia?

Ta część jest naszą interpretacją. Badanie kończy się na liczbach powyżej.

W domach osób przed 65. rokiem życia o koszyku na ogół rozmawiają dwie osoby, a mężczyzna w grupie 55–64 lata częściej ten koszyk niesie, niż o nim decyduje. Opakowanie i półka trafiają więc często do kogoś, kto realizuje ustalenia, a nie je ustala. Przekaz, który ma zadziałać w sklepie, musi być czytelny także dla tej osoby.

Po 65. roku życia układ jest inny. W prawie połowie domów o budżecie na żywność i chemię decyduje kobieta, a w sześciu na dziesięć o obiedzie. Z menu bierze się lista zakupów, więc przy produktach spożywczych to drugie pytanie jest bliżej półki niż pierwsze. Grupę 60+ opisaliśmy już od strony pieniędzy: według YouGov odpowiada ona za około 25 procent wydatków w FMCG (co czwarta złotówka). Granice wieku w obu badaniach są różne, więc tych liczb nie mnożymy przez siebie. Razem mówią tyle, że w grupie, która wydaje dużą część pieniędzy w FMCG, sama kobieta decyduje o codziennym koszyku mniej więcej tak samo często jak para.